ఆర్జీయూకేటీ బాసరలో తెలంగాణ ప్రాచీన లోహశాస్త్ర వైభవంపై డా. ఎస్. జైకిషన్ విశిష్ట ఉపన్యాసం

పయనించే సూర్యుడు నిర్మల్ జిల్లా బ్యూరో కలువెలుగుల చక్రపాణి

రాజీవ్ గాంధీ వైజ్ఞానిక సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం బాసర ప్రాంగణంలో నేడు ఉదయం 11:00 గంటలకు “తెలంగాణలో ఇనుము మరియు వుట్జ్ (ఉక్కు) పరిశ్రమ – లోహశాస్త్రంలో ఒక విస్మరించబడిన అధ్యాయం” అనే అంశంపై అతిథి ఉపన్యాసం నిర్వహించబడింది. ప్రసంగంలోని ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు:
తెలంగాణ ఉక్కు – ప్రపంచ ఖ్యాతి: ప్రాచీన మరియు మధ్యయుగ కాలంలో తెలంగాణ ప్రాంతం ఇనుము మరియు ‘వుట్జ్’ (Wootz) ఉక్కు తయారీకి ప్రపంచ కేంద్రంగా ఉండేదని డా. జైకిషన్ వివరించారు. ముఖ్యంగా ఉత్తర తెలంగాణ జిల్లాల్లో విస్తరించిన ఈ పరిశ్రమ, ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ‘డమాస్కస్’ ఖడ్గాల తయారీకి మూలమని ఆయన పేర్కొన్నారు.క్షేత్రస్థాయి పరిశోధన: డా. జైకిషన్ స్వయంగా 2,800 గ్రామాల్లో జరిపిన సర్వేలో, సుమారు 2,600 గ్రామాలు ఇనుము కరిగించే కేంద్రాలుగా ఉండేవని గుర్తించారు. వీటిలో 600 గ్రామాల్లో మట్టి మూసల ద్వారా అత్యున్నత నాణ్యత కలిగిన ఉక్కును తయారు చేసేవారని ఆధారాలతో సహా వివరించారు.కోనసముద్రం ప్రాముఖ్యత: నిజామాబాద్ జిల్లాలోని కోనసముద్రం గ్రామం మధ్యయుగంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ‘వుట్జ్’ (ఉక్కు గడ్డలకు) మారుపేరుగా నిలిచిందని, ఇక్కడి నుండే ఐరోపా మరియు పశ్చిమ దేశాలకు ఎగుమతులు జరిగేవని తెలిపారు.సాంకేతికత – సంస్కృతి: మన తెలుగు భాషలోని ‘కొలిమి’, ‘కమ్మరి’, ‘చిత్యం’ వంటి పదాలు ఆనాటి లోహశాస్త్రం మరియు సమాజం మధ్య ఉన్న విడదీయలేని సంబంధాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయని ఆయన అన్నారు.పరిశ్రమ అంతర్థానం: 1857 స్వాతంత్ర్య పోరాటం అనంతరం బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం విధించిన కఠిన చట్టాలు మరియు ఐరోపా పారిశ్రామిక విప్లవం ప్రభావంతో ఈ స్వదేశీ సాంకేతికత కనుమరుగైందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.ఈ కార్యక్రమంలో ఆర్జీయూకేటీ బాసర వైస్ ఛాన్సలర్, వైస్ ఛాన్సలర్ ఆచార్య ఎ. గోవర్ధన్, ఓయస్డి, పరిపాలన అధికారి ఆచార్య ఇ. మురళీ దర్శన్, వివిధ విభాగాల అధిపతులు, అధ్యాపకులు డాక్టర్ వి అజయ్, డాక్టర్ ఆర్ అజయ్, డాక్టర్ భాస్కర్ జి సుధాకర్, ఇంజనీరింగ్ విద్యార్థులు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. మెటలర్జీ విభాగం ప్రత్యేకతలు – విభాగాధిపతి వివరణ మెటలర్జీ విభాగాధిపతి కిరణ్ కుమార్ అత్యం ఈ సందర్భంగా కీలక అంశాలను వెల్లడించారు. మన గడ్డపై విలసిల్లిన ఈ పురాతన సాంకేతికతను నేటి తరం ఇంజనీర్లు స్ఫూర్తిగా తీసుకోవాలని పిలుపునిచ్చారు.